ضمن خوشامد گویی به شما کاربر گرامی مفتخر هستیم که در صفحه اصلی پایگاه اطلاع رسانی گفتار توان گستر پذیرای آگهی های شما باشیم

ادبیات
ادبیات یا سخنگان به مجموعه سخن‌های انسانی که در قالب‌های گفتاری، نوشتاری و یا دیگر قالب‌ها مانند قالب الکترونیکی گرد آمده باشند گفته می‌شود. ملت‌ها و تیره‌ها همانگونه که دارای نهادها، مکتب‌های فلسفی یا دوران‌های تاریخی هستند می‌توانند دارای ادبیات نیز باشند. در باور همگانی ادبیات یک تیره یا ملت برای نمونه مجموعه متن‌هایی است که آثار ماندگار و برجسته پیشینیان و همروزگاران آن تیره و ملت را تشکیل می‌دهند. یکی از طبقه‌بندی‌های مشهور و پرکاربرد متن‌های ادبی، طبقه‌بندی دوگانه‌ایست که بر اساس آن متن‌ها به دو گونهٔ اصلی شعر و نثر تقسیم می‌شوند. این طبقه‌بندی سنت دیرینه‌ای در زبان فارسی و ادبیات جهان دارد. سخنوران و فیلسوفان از دیرباز در پی پررنگ کردن خط ظریف میان این دو و ارایهٔ تعریفی فراگیر و تمیزدهنده از شعر و نثر بوده‌اند.
]ادبیات ایران پیش از اسلام :
در زمان بغتسما (۲۰۵ - ۲۵۹ ه. ق.) شاعری به نام حنظله بادغیسی (ف.۲۲۰) ظهور کرد. در عهد بغتسما محمد بن وصیف و فیروز مشرقی و ابوسلیک گرگانی به سرودن شعر پرداختند.
ادبیات پارسی پس از حمله اعراب :
پس از حمله عرب سیر ادبی ایران تا پیدایش نخستین سلسله های ایرانی متوقف ماند . در زمان طاهریان ( 205-252 ه . ق ) شاعری به نام حنظله بادغیسی ( ف .220) ظهور کرد . در عهد صفاریان محمد بن وصیف و فیروز مشرقی و ابو سلیک گرگانی به سرودن شعر پرداختند .
در دوره سامانی شعر و نثر پارسی هر دو راه کمال سپرد . در شعر شهید بلخی . رودکی سمرقندی . ابو شکور بلخی . ابوالموید بلخی . منجیک ترمذی . دقیقی طوسی . کسائی مروزی . عماره مروزی . در نثر رساله در احکام فقه گرشاسب و عجائب البلدان هر دو تالیف ابو الموید بلخی . ترجمه تاریخ طبری توسط ابو علی بلعمی . ترجمه تفسیر طبری توسط گروهی از دانشمندان . حدود العالم ( در جغرافیا ) . رساله استخراج تالیف محمد بن ایوب حاسب طبری پرداخته شد .
در دوره آل بویه منطقی رازی و غضایری در شعر نامبر دارند و در نثر دانشنامه رازی علائی و رگ شناسی به قلم ابن سینا پرداخته شد و ابو عبید جوزانی بخش ریاضی دانشنامه را به رشته تحریر درآورد و قصه حی بن یقظان به فارسی ترجمه و شرح شد .
دردوره غزنوی فردوسی . عنصری . عسجدی . فرخی سیستانی و منوچهری شعر پارسی سبک خراسانی را به کمال رسانیدند و ابو نصر مشکان نویسنده مکتوبات درباری بدیع در نثر پدید آورد .
در زمان سلجوقیان و خوارزمشاهیان شاعران بزرگ چون اسد ی . ناصر خسرو . قطران . مسعود سعد . عمر خیام . معزی . انوری . خاقانی . نظامی . ازرقی . ادیب صابر . رشید و طواط . ظهیر فاریابی . جمال الدین اصفهانی .
مجیر بیلقانی . ابو الفرج رونی . . سید حسن غزنوی . عبدالواسع جبلی . سنایی . عطار . مختاری غزنوی . عمعق بخاری و جز آنان ظهور کردند .در نثر نمایندگانی مانند نظام الملک نویسنده سیاست نامه . امیرکیکاووس مولف قابوس نامه . محمد بن منور نویسنده اسرار التوحید . عطار نویسنده تذکره الاولیاء . گردیزی مولف زین الخبار . ابوالفضل بیهقی نویسنده تاریخ بیهقی . راوندی نویسنده راحه االصدور . غزالی مولف کیمیای سعادت . نصرالله بن عبداحمید مترجم کلیله و دمنه . نظامی عروضی مولف چهار مقاله . رشید و طواط نویسنده حدائق السحر . حمیدالدین نویسنده مقامات حمیدی . زین الدین اسماعیل مولف ذخیره خوارزمشاهی ( در طب ) ظهور کردند .
حمله مغول با همه قوت و صلابت خود نتوانست از ادامه علوم و ادبیات بکاهد . در این دوره سعدی نویسنده بوستان و گلستان و غزلیات . مولوی صاحب مثنوی و معنوی و غزلیات شمس . محمود شبستری صاحب مثنوی گلشن راز . کمال اسماعیل . همام تبریزی . اوحدی مراغه ای گوینده جام جم . امیر خسرو دهلوی . خواجوی کرمانی . ابن یمین . سلمان ساوجی و حافظ شیرازی در شعر نو پدید آمدند .
دوره تیموریان دنباله دوره مغول محسوب می شود . در عهد تیموری جامی شاعر ظهور کرد . در عهد مغول تیموری نویسندگانی ارجمند برخاستند . مانند : عطا ملک جوینی مولف تاریخ جانگشا . منهاج سراج مولف طبقات ناصری . ابوالشرف ناصح گلپایگانی مترجم تاریخ یمینی . رشید الدین فضل الله مدون و جامع التواریخ . شهاب الدین عبدالله نویسنده تاریخ وصاف . حمدالله مستوفی نویسنده تاریخ گزیده . حافظ ابرو مولف زبده التواریخ . نظامی شامی نویسنده ظفر نامه . میر خواند مولف تذکره الشعرا ء محمد بن قیس نویسنده المعجم ( در ادب و انواع آن ) نصیر الدین طوسی نویسنده اخلاق ناصری و اساس الاقتباس . جلال الدین دوانی نویسنده اخلاق جلالی . حسین واعظ نویسنده اخلاق محسنی و انوار سهیلی ( در اخلاق و فنون و حکمت ).
در دوره صفویان نثر نویسانی مانند خواند میر نویسنده حبیب السیر . ابن بزاز نویسنده صفوه الصفاء . حسین بیک روملو مولف احسن التواریخ . اسکندر منشی مولف عالم آرای عباسی . احمد بن نصرالله نویسنده تاریخ الفی محمد یوسف بن شیخ مولف منتخب التواریخ . ابوالفضل ابن مبارک مولف اکبر نامه ( د رتاریخ ) . ظهور کردند و در شعر محتشم کاشی . عرفی . صائب .بابا فغانی . هاتفی .هلالی . اهلی .وحشی . کلیم . نامبردارند .
در دوره افشاریان و زندیان گویندگانی مثل هاتف و پسر اوسحاب . مشتاق . عاشق و لطفعلی بیک آذر بیگدلی معروف شدند .
در دوره قاجار بازگشت بسبک قدیم ( سبک خراسانی ) کردند و شاعرانی مانند مجمر. صبا . وصال . قاآنی . فروغی بسطامی . سروش . محمود خان ملک الشعراء شیبانی و جز آنان نماینده این سبک اند . در نثر رضاقلی هدایت مولف مجمع الفصحاء متمم روضه الصفا و ریاض العارفین لسان الملک سپهر مولف ناسخ التواریخ . نویسندگان نامه دانشوران . اعتماد السلطنه مولف مرات البلدان و غیره شهرتی یافته اند .
پرداختن به ادبیات مشروطه . حتی به کوتاهی و با اشاره بدون نام بردن از طالبوت و آخوند زاده . صابر . میرزا حبیب و...
کاری است نابسنده .پس از اینان است که دهخدا مجال می یابد تا چرند و پرند را با آن گیرایی و بی همانندی بیافریند . محمد تقی بهار . رشید یاسمی . سعید نفیسی . تقی دانش و ... پسین آنان عشقی و عارف و لاهوتی از آن پیش زمینه هاست که تبلور می یابند .
ادبیات معاصر ( از مشروطه به این سو )
در دوره مشروطیت تحولی درروش فکر شاعران و نویسندگان پیدا شد . ادیب الممالک فراهانی . ادیب پیشاوری . پروین اعتصامی . محمد تقی بهار . افسر. ایرج . دهخدا . غلامرضا روحانی . شوریده . عارف . عشقی . وحید دستگردی . یاسمی . یغما .و گروهی از معاصران نمایندگان شعر این دوره هستند و علی اکبر دهخدا . جمال زاده . صادق هدایت . محمد قزوینی .
عباس اقبال . محمد مسعود .رشید یاسمی . عبدالحسین زرین کوب . صادق چوبک و گروهی از معاصران نماینده شعب مختلف نثر این دوره به شمار می روند :شعر نو جنبش شعری بود که با نظریات نیما یو شیج آغاز شد . از جمله شاعران متعلق به این جنبش شعری می توان به احمد شاملو . مهدی اخوان ثالث . فرو غ فرخزاد . سهراب سپهری . منوچهر آتشی . طاهره صفارزاده و محمود مشرف تهرانی اشاره کرد . وزن در شعرهای نیما و اخوان با نوع شعری که احمد شاملو سراینده آن بود تفاوت دارد .
شعر نیمایی دارای وزن عروضی بوده و تنها هجاها ی شعر تساوی خود را از دست داده اند و کوتاه یا بلند می شوند ولی در شعر سپید که احمد شاملو آن را پایه گذاری کرد از وزن خبری نیست و به جای آن از تصویر سازی واژگانی و موسیقی درونی استفاده می شود .
زمینه های فکری سرایش شعر نو . سالهای پیش از نیما آغاز شده بود که برای پیگیری این نکته باید به شاعران و سرایندگان دوره مشروطه مراجعه کرد . ابوالقاسم لاهوتی . میرزا حبیب – مترجم حاجی بابای اصفهانی و میرزاده عشقی و ...
از این زمره اند .
ادبیات پس از انقلاب :
از شاعران بعد از انقلاب می توان به مهرداد اوستا . محمد علی معلم دامغانی . قیصر امین پور . فاطمه راکعی و... غیره اشاره کرد . از نویسندگان می توان به سید مهدی شجاعی با کتاب کشتی پهلو گرفته و رضا امیرخانی با کتاب من اووعلی موذنی با کتاب د رانتظار شاعر و زین العابدین رهنما با کتاب پیامبر اشاره کرد .
شاعران زن ایرانی :
فروغ فرخزاد . طاهره صفارزاده . سیمین بهبهانی . پروین اعتصامی از جمله شاعران نامدار زن هستند . با ید یاد آوری کردکه در سده های گذشته از جمله در سده ششم هجری قمری در دربار سلطان سنجر سلجوقی . مهستی شعر می سرودند که اشعار اروتیک او شهره است . جز او از رابعه باید یاد کرد و برای دیگران باید به منابع مراجعه کرد . د ردوره قاجار نیز بسیاری از بانوان شاعر را می توان سراغ گرفت . به ویژه از زنان دربار . همچنین باید از طاهره قره العین یاد کرد .


ضرب المثل
ضرب المثل گونه ای از بیان است که معمولا تاریخچه و داستانی پند آموز در پس آن نهفته است . بسیاری از این داستانها از یادها رفته و پیشینه برخی از ضرب المثل ها بر مردم و عوام دیگر روشن نیست با اینحال در زبان بکار می روند و همگی شیوه کاربرد و منظور ا زکاربرد آن ها را می دانند .
فهرست مندرجا ت :
1- بررسی نظر کارشناسان
2- ضرب المثل و نسبت آن با اصطلاحات ضرب المثلی
3- آیا امثال وحکم بازتاب خصوصیات ملی است ؟
4- تاریخ پیدایش امثال و حکم
5- پیوند به بیرون
6- منابع
7- یادداشتها
بررسی نظر کارشناسان :
دانشمندان و زبان شناسان نامدار هنوز تعریفی جامع و کامل برای کلمه امثال و حکم نیافته اند . گرچه در این راستا تحقیقات بسیار ارزشمندی انجام و تفاسیر معتبری نیز ارائه شده است . علامه علی اکبر دهخدا در مقدمه امثال و حکم چنین می نویسد :
در زبان فرانسوی هفده لغت یافته می شود که د رفرهنگهای عربی و فارسی همه آنها را مثل ترجمه کرده اند و در فرهنگهای بزرگ فرانسوی تعریفهایی که برای آنها نوشته اند مقنع نیست و نمی توان با آن تعریفات آنها را از یکدیگر تمیز داد .
محقق معروف آرچر تیلور که تحقیقاتش در اوائل قرن بیستم تاثیری شگرف در این زمینه داشته است . نتوانست تعریفی جهانشمول برای امثال و حکم پیدا کند وی در کتاب معروف خود اظهار می کند که تعریفی برای امثال و حکم نمی تواند وجود داشته باشد با این وجود تعاریف مختلفی از گذشته تا حال ارائه شد ه است که مهم ترین آنها فردریچ سیلور می باشد . وی امثال و حکم را چنین تعریف کرده است :
سخنان برجسته . روشن و پند آمیز و مستقل که در زبان مردم رایج است .
ضرب المثل و نسبت آن با اصطلاحات ضرب المثلی :
تفاوت ما بین ضرب المثل و اصطلاحات ضرب المثلی در شکل ساختار و عملکرد آنها است . امثال و حکم جمله ای است کامل با ساختمانی استوار بر پایه و اساسی غیر قابل تغییر مانند :
تب تند زود عرق می کند !
هر که بامش بیش برفش بیشتر !
خواستن توانستن است !
آدم بی سواد کور است !

اصطلاحات ضرب المثلی بر خلاف امثال و حکم عباراتی مصطلح و عمومی هستند که ابتدا باید د رجمله ای جایگزین شوند تا عبارتی کامل حاصل آید . این عبارت کامل نیز بر حسب قید زمان . فاعل و مفعول متغییر است مانند :
پا توی کفش کسی کردن
دم روی کول گذاشتن
بی گدار به آب زدن
گلیم خود را از آب بیرون کشیدن
این اصطلاحات ضرب المثلی بدون قرار گرفتن در یک جمله کامل فاقد خصلتهای ضرب المثلی خواهند بود لذا تفهیم عبارات اصطلاحی فوق با اضافات مقدور است . مانند :
پایت را تو کفش بزرگ تر از خودت نکن !
از ترس دمش را روی کولش گذاشت و رفت !
بی گدار به آب نزن که پشیمان می شوی !
تو اول گلیم خود ت را از آب بیرون بکش !
بنابر این عبارات ضرب المثلی را می توان به عنوان مواد اولیه یک اصطلاح ضرب المثلی تعریف نمود : اصطلاح
ضرب المثلی عبارتی است که معنا و مفهوم آنها بامعنی هر یک از کلمات تشکیل دهنده آن . نسبت مستقیم نداشته باشد مانند:
گربه در انبان فروختن
گربه را در حجله کشتن
دل دادن و قلوه گرفتن
مفهوم و پیام این اصطلاحات مثلی با کلمات ( گربه – انبان – حجله – ول و قلوه ...) هیچ گونه رابطه فیزیکی ندارد . به عبارتی دیگر معنی جمله از کلمات تشکیل دهنده آن جمله قابل دریافت نیست . این اصطلاحات تصویری فاقد شجره نامه بوده و ریشه و ماخذ آنها به مرور زمان محو شده است .
اشاره شد که امثال و حکم در شکل . ساختار و عملکرد خود از ضرب المثل متمایز می گردد و به عنوان مواد اولیه ای محسوب می شود که باید در جمله کاملی بکار گرفته شود تا خصلت ظاهری ضرب المثل را به نمایش گذارد . عبارات و اصطلاحات ضرت المثلی با هر نوع آرایش و پیرایش تبدیل به امثال و حکم نخواهد شد . امثال و حکم دارای سنت و اصالت لایزالی است که در اذهان عموم نقش گرفته و دارای رسالت آموزشی و حامل پیام و تجربه زندگی است . در صورتیکه عبارات ضرب المثلی به هرمیزان که استقلال معنا و رسالت پیام آوری داشته باشد باز هم به تنهایی قادر به انجام رسالت خود نیست و همیشه متکی به جمله و پیش در آمدی توضیحی است . معهذا خط فاصل دقیقی نمی توان بین ضرب المثل و اصطلاح ضرب المثلی کشید . به خصوص که در زبانهای مختلف این خط فاصل به طور قابل ملاحظه ای تغییر می یابد . استاد کارل فریدریش ویلهلم واندر به این سوال پاسخ می دهد »
از گوشه و کنار و از زبان بعضی از منتقدان شنیده می شود که تفکیک امثال و حکم را از اصطلاحات ضرب المثلی ترجیح داده و پیشنهاد کرده اند که مجموعه امثال و حکم باید فقط در برگیرنده امثال و حکم باشد . اولا خط فاصل بین این دو مقوله در حالات مختلف غیر قابل تشخیص و تفکیک است . زیرا یک پیام خاص در مقطعی خاص به وسیله امثال و حکم و جائی دیگر به وسیله اصطلاح مثلی بیان شده است که اینجانب با هیچ معیاری امکان تجزیه و تفکیک آنها را ندارم .
دوم اینکه رسالت ادبی و فرهنگی امثال و حکم با پیشنهاد فوق به شدت خدشه دار شده و در صورت عملی شدن چنین پیشنهادی این مجموعه فاقد ارزش بنیادین خواهد شد
آیا امثال و حکم بازتاب خصوصیات ملی است ؟
در میان رسالات متعددی که در باب امثال و حکم نوشته شده اند تحقیقات بسیاری نیز تحت عنوان : چهره ملت ایکس در آیینه و حکم خود به عمل آمده است که در تبیینی نافرجام د راخلاق شناسی مردم به وسیله امثال و حکم آن ملت است . این رسالات یک رشته از ضرب المثلهای ردیف نویسی شده هستند که به غلط آن را آیینه روح ملت نامیده و بازتاب خلقیات کل جامعه محسوب شده اند . از آنجایی که چنین تصوراتی غالبا بر اساس نمونه های انفرادی و تعمیم نادرست آن به تمام جامعه صورت پذیرفته است . مستلزم برخوردی اصولی و محتاطانه است . مثلا در سنجش ضرب المثلهای:
خوش اصل خطا نکند و بد اصل وفا نکند .
نابرده رنج گنج میسر نمی شود !
اگر به منزله نمودار خصوصیات ملت آلمان در زمینه اصالت و درستکاری و همچنین کارو تلاش معرفی شوند . باید به گنجینه امثال و حکم دیگر ملل نگاهی کوتاه بیفکنیم تا به این حقیقت پی برده که دامنه اینگونه ضرب المثلها بسیا روسیعتراز قلمرو زبان آلمانی است . بنابر این با چنین معیاری نمی توان توجیه و تفسیری بر خصلت و ویژه گیهای اخلاقی مردم آلمان ارائه نمود .این اصل در مورد اکثر قریب به اتفاق امثال و حکم بین المللی که ریشه در فرهنگ یونانی – رومی انجیل و قرون وسطی دارند صادق است .
تاریخ پیدایش امثال و حکم :
آنچه به صورت علم در تاریخ ثبت شده است . اندیشه پیشگامان فلسفه در صدها سال قبل از میلا د مسیح است . فلسفه قبل از سقراط ناظر بر علوم طبیعی بود و با اخلاقیات و دین و آیین مردم وسایر اعتقادات فکری و تربیتی آن دوران کاری نداشت . فلاسفه تمام کوشش و توان خود را به بحث و بررسی در مورد علوم مادی و فعل و انفعالات طبیعی نموده و توجه خود را صرف علم الاشیاء می کردند . آنچه جزو علم و دانش آن زمان محسوب نمی شد اخلاقیات و اصول اخلاقی و آراء معنوی جامعه بود . علی رغم بی توجهی به این مهم . از بدو تشکیل اجتماعات شهری و تمدنهای باستانی .حتی قبل از ظهور ادیان بزرگ انسان ها به ضرورت اخلاق و ادبیات و فرهنگ وابسته به آن پی برده و به اهمیت آن در زندگی خود آگاهی داشتند . امثال و حکم نیز قبل از طبقه بندی علوم و قرنها پیش از ظهور فلاسفه وجود داشته است . انسان اجتماعی . ازتشخیص میان خوب و بد عاجز نبوده است . افکار سقراط در توسعه و رشد اخلاق نقش عمده دارد . وی اخلاق را مهم تر از سایر بخش های علوم و به طور کلی فلسفه نظری می داند . شاگردان سقراط یعنی ارسطو و افلاطون دنباله بحث را گرفته و به آن شکل عملی و فلسفی دادند . علم اخلاق به خصوص مرهون مساعی ارسطو است که برای آن اصول و مبانی قائل شد و این قوائد را در دسترس مردم قرارداد .
بر اساس متون تاریخی اولین با رارسطو به جمع آوری امثال و حکم و تحقیق علمی آن اقدام نمود که متاسفانه رساله او بنام امثال و حکم از بین رفته است . در مورد پیدایش و رواج امثال و اصطلاحات مثلی هیچ گونه اطلاعی در دست نیست . جملاتی که امروزه به عنوان امثال و حکم شناخته شده ودر تکلم عموم جاری است .ابتدا گفتار لحظه ای و تراوش برق آسای اندیشه انسان سخن گو بوده است که به لحاظ موثر