آتاکسی :

آتاکسی اختلال تعادل و ریتم حرکات است . از آنجایکه مناطق مختلفی از سیستم عصبی در متعادل ساختن و توازن حرکت دخالت دارند آتاکسی ممکن است ناشی از اختلال فونکسیون سطوح و قسمت های مختلف محور عصبی باشد . بهترین طریق اثبات علت آتاکسی این است که تعیین کنیم چه سطحی از سیستم عصبی گرفتار شده است .

آیا ضایعه درلوب فرونتال است ؟

مکانیسم آن گرفتاری ارتباطات قشری - مخچه ای است که در واقع منظور از این ارتباطات مسیر قشر فرونتال - پل مغزی- مخچه ای است .

الف - تومور :

منژیوما - گلیوما و یا تومورهای متاساتیک ممکن است که لوب های فرونتال را گرفتار کنند .

در بیماران ممکن است نشانه های مخچه ای دیده شود که بصورت طرز خاص راه رفتن و دیس دیا دو کو کنیزی و حتی نیستا گموس است . هر چند که این نشانه ها تنها د ر حدود نیمی از بیمارانی که دچار تومور لوب فرونتال هستند ممکن است دیده شوند . بعضی بیمارانی که دچار آتاکسی لوب فرونتال هستند ممکن است به پشت سقوط نمایند .

سایر تظاهرات و اشکال بالینی اختلال فونکسیون لوب فرونتال به صورت رفلکس چنگ شدن و رفلکس چانه  عدم قدرت کنترل ادرار و کندی سرعت انتقال ذهن است . غالبا سردرد وجود داشته و بیماران ممکن است دچار کدورت ذهن باشند . تشخیص با استفاده از کت اسکن امکان پذیر است .

ب -  سندرم شریان مغزی قدامی :

انسداد ناشی از ترومبوز این شریان لوب های فرونتال را تحت تاثیر قرار می دهد . آنوریسم وسیع شریان رابط قدامی ممکن است لوب های فرونتال را دچار ضایعه گرداند .

پ-  هیدروسفالی :

 اتساع شاخ های قدامی سیستم و نتریکولی الیاف حرکتی پاها را تحت تاثیر قرار داده و ممکن است سبب بروز آتاکسی گردد. بعلاوه از بین رفتن حافظه و عدم قدرت کنترل ادرارهم دیده می شود . هیدرو سفالی ممکن است ناشی از تومورهایی باشد که سیستم ونتریکولررا مسدود کرده و یا معلول اختلالات وسیع مربوط به جذب مایع مغزی نخاعی باشد .

آیا ضایعه در مغز در قسمت زیر کورتکس است ؟

مکانیسم آن گرفتاری ارتباطات قشری مخچه ای به انضمام فونکسیون راه پیرامیدال است .

الف - حملات متعدد حادو زود گذر متعدد :

در آن علاوه بر آتاکسی عدم ثبات عاطفی . رفلکس های سریع همراه با افزایش رفلکس چانه و دیزآرتری وجود دارد .

آیا ضایعه در ساقه مغزی است ؟

مکانیسم : گرفتاری راههای عصبی مخچه .

الف - دو علت شایع آتاکسی ناشی از ضایعات ساقه مغز    سی وی آ    و    اسکروز مولتیپل     است .

تشخیص :

بر اساس تاریخچه بیمار و سایر نشانه های مربوط به ضایعات ساقه مغز ( ضایعات متقاطع حسی و یا حرکتی . افتالموپلژی بین هسته ای . نیستا گموس و دیزآرتری است ).

آیا ضایعه درمخچه است ؟

مکانیسم : گرفتاری مستقیم مسیر عصبی مربوط به تعادل حرکات .

الف - نشانه های مربوط به اختلال فونکسیون مخچه ای عبارتند از :

آتاکسی اندام و تنه و راه رفتن و  تکلم . نیستا گموس و کاهش تونیسیته عضلانی .

بر حسب اینکه ساختمان های واقع در خط و سط ویا طرفین مخچه گرفتار شده باشند ممکن است آتاکسی اندام و نیستا گموس واضح در نگاه کردن بطرف خارج وجود داشته باشد و یا وجود نداشته باشد .

ب - هموراژی  انفارکتوس و تومورمخچه :

غالبا سردرد ناحیه اکسی پیتال و فلج عضلات چشمی وجود داشته و قدرت عضلانی و حس اندام دچار اختلال میگردد.

هموراژی مخچه ای پروسه حادی است که مستلزم تشخیص فوری و اعمال روشهای جراحی می باشد .

تومورهای اولیه مخچه د ردوره کودکی دیده شده و در بالغین نادر است ضایعات متاستاتیک در بالغین ممکن است سبب گرفتاری مخچه گردد.

پ- دژنراسیون نخاعی . مخچه ای :

این سندرم شامل دژنراسیون و آتاکسی فریدریش است . در تاریخچه خانوادگی بیمار غالبا سابقه ای دال بر ابتلا و گرفتاری وسیع سیستم عصبی نظیر نوروپاتی محیطی . اختلال فونکسیون سیستم پیرامیدال وجود داشته و هم ممکن است همراه با بعضی از این ضایعات دیده شود .

ت - الکلیسم و ضایعات متاستاتیک :

ممکن است همراه با دژنراسیون مخچه ای دیده شوند . دژنراسیون مخچه ای ناشی از مصرف الکل با آتاکسی در هنگام راه رفتن مشخص شده  و در آن گرفتاری بازوها و اختلالات چشمی و تکلم کمتر دیده شده و معمولا  همراه با آن پلی نوروپاتی هم وجود دارد .

آتاکسی شدید همراه با الکسیم به تجویز تیامین جواب می دهد .

بخاطر داشته باشید که :

آتاکسی مخچه ای ممکن است معرف وجود ضایعات بدخیم در قسمت دیگری از بدن باشد .

آیا ضایعه در نخاع شوکی است ؟

مکانیسم :

 آتاکسی بعلت اختلال فونکسیو ن ستون خلفی نخاع  و گرفتاری راههای نخاعی مخچه ای و اسپاستیسته ناشی از این ضایعه بعلت گرفتاری راههای پیرامیدال است .

بخاطر داشته باشید که : مثبت بودن تست رومبرگ معرف گرفتاری ستون خلفی نخاع است .

الف - اسپوندیلوزگردنی :

با میلوپاتی گردنی همراه است . بیماران معمولا دچار درد گردن و بازو بوده و در کلیشه ستون مهره ای گردن تغییرات غیر طبیعی دیده می شود . بر حسب اینکه وسعت گرفتاری نخاع شوکی چقدر باشد ممکن است گرفتاری راه پیرامیدال بصورت اختلال فونکسیون ستون خلفی نخاع و اکستانسیون انگشتان پا وجود داشته باشد .

ب - اسکلروز مولتیپل :  

غالبا نخاع شوکی را گرفتار می کند . تشخیص بر اساس وجود ضایعات متعدد در سیستم عصبی است . معمولا میزان گاماگلوبولین مایع مغزی نخاعی بالاست .

پ- کمبود میزان ویتامین ب 12 :

ممکن است سبب بروز اختلالات متعدد سیستمیک گردد که بصورت گرفتاری ستون های خلفی و جانبی نخاع شوکی ظاهر می شوند . از نظر بالینی بیناران قبل از هر چیز از ضعف عضلانی عمومی و پارستزی شاکی هستند کمی بعد بیمار دچار سفتی عضلات و آتاکسی می گردد. از بین رفتن حس ارتعاش و موقعیت در بیمار دیده شده که معمولا همراه با اکستانسیون  انگشتان و کاهش ویا از بین رفتن رفلکس زانو و یا مچ پا به علت نورو پاتی محیطی است . ممکن است تغییرات قدرت ذهن هم دیده شود .

ت - سیرنگومیلی :

 بصورت ضایعه مزمن و پیشرونده نخاع شوکی و گاهی اوقا ت بصل النخاع می باشد . ایجاد حفره در نسج نخاع شوکی سبب انفکاک حس های مختلف و گرفتاری شاخ قدامی نخاع گرفتاری راه کورتیکو اسپینال و اختلالات تروفیک ناشی از گرفتاری الیاف سمپاتیک نخاع شوکی می گردد. غالبا در این مورد اسکلیوز وجود دارد .

سیرنگومیلی ممکن است مادرزادی و یا اکتسابی باشد .

ث - سایر علل آتاکسی که بعلت اختلال فونکسیون نخاع شوکی ایجاد می شوند عبارتند از :

تومورهای نخاع شوکی . دژنراسیون نخاعی - مخچه ای . تابس .

آیا ضایعه در عصب محیطی است ؟

 مکانیسم :

آتاکسی معلول ضعف عضلانی است و در  پولی نوریت ایدیوپاتیک ریشه خلفی گرفتار می شود .

الف - پلی نوریت ایدیوپاتیک :

در مراحل اولیه این سندرم و در صورتیکه پلی نوریت بصورت خفیف باشد تظاهر بالینی آن ممکن است بصورت آتاکسی بروز نماید .

تشخیص بر اساس یافته های زیر است :

عدم وجود رفلکس افزایش میزان پروتئین مایع مغزی نخاعی و افزایش زمان انتقال ایمپالس عصبی .

آتاکسی همچنین ممکن است معلول نوروپاتی های شدید محیطی تحت تاثیر سایر علل باشد .

آیا ضایعه در عضله است ؟

 مکانیسم :

 آتاکسی معلول ضعف عضلاتی است .

الف - میوپاتی :

اعم از اینکه اکتسابی و یا مادرزادی باشد ممکن است تظاهرات آن همراه با بروز آتاکسی باشد . تشخیص بر اساس امتحانات فیزیکی . اندازه گیری آنزیم های عضله و بیوپسی عضله است .

علل نادر تر آتاکسی مزمن پیشرونده عبارتند از :

بیماری charcot-maietooth  سندرم ramsey  hunt  آتاکسی اسپاتیک فامیلی و کره هانتیکتون . آتاکسی ممکن است همراه با سندرم بتالیپوپروتئینی لیپیدوزدیستونیک جوانان . لوسمی منژیال ویا همراه با نورو بلاستوم و هیپوتیروئیدیسم نیز دیده شود . اشکال حاد آتاکسی همراه با مصرف دارو و مواد شیمیایی بالا بیرنتیت حاد . حالات و مراحل بحرانی آنمی داسی شکل و لوپوس اریتما توز دیده می شود .

    برگشت به صفحه قبلی                                       برگشت به صفحه اصلی                                           صفحه بعدی