گفتار درمانی و توانبخشی پایگاه اطلاع رسانی گفتار توان گستر
صفحه اصلی درباره ما تماس با ما نظر سنجی تماس با شما نحوه تبلیغات در سایت مشاوره لینکهای ما
گفتار در مانی کاردرمانی فیزیو تراپی شنوایی شناسی بینایی سنجی ارتوپدی فنی
انجمنها مجلات علمی دانشگاه ها و دانشکده ها کلینیکهای تخصصی مراکز توانبخشی
مراکز تشخیصی و درمانی تجهیزات پزشکی مراکز آموزشی خصوصی
اطلاعات پزشکان تهران اطلاعات پزشکان کرج
page: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 NEXT ....
اکستاسي چيست؟
MDMA براي اولين بار در سال 1912 توسط يك شركت آلماني
بعنوان داروي اشتها زا ساخته شد. استفاده غير قانوني در دهه 1980 و 1990 در آمريكا
رايج شد.MDMA غالباً به همراه مواد ديگر استفاده ميشود، وليكن به ندرت همراه با
الكل از آن استفاده ميشود چرا كه برخي براين باورند كه الكل اثر آن را خنثي
ميسازد. استفاده از اين ماده بيشتر در اماكنيچون كلوپهاي شبانه،ميهمانيهاي آخرشب
و در كنسرتهاي موزيك راك رايج است.
استفاده پزشكي
در دهه 1970 اين دارو توسط برخي روانشناسان آمريكايي جهت تسهيل روان درماني استفاده
ميشد. اين ماده در حال حاضر هيچ استفاده پزشكي ندارد.اين ماده باعث ايجاد وابستگي
جسمي و رواني ميشود گرچه اين وابستگي به اندازه هروئين و كوكائين نميباشد.
تحمل داروئي(Tolerance)
مصرف اكستسي با ايجاد پديده تحمل همراه است.
مدت اثر
مدت اثر اين ماده 6-4 ساعت است.
روشهاي سوء استعمال
اين ماده در فرم قرص و كپسول موجود است و از راه خوراكي استفاده ميشود.
تاثيرات
استعمال كنندگان اين ماده ميگويند، اين ماده احساس بسيار مثبتي را ايجاد
ميكند،حس نزديكي به ديگران، از بين رفتن اضطراب و ايجاد آرامش فوق العاده را نيز
بدنبال دارد.همچنين نياز به غذا خوردن،نوشيدن وخواب را از بين برده و لذا به فرد
تحمل شركت در ميهمانيهاي 3-2 روزه را ميدهد و لذا دربرخي موارد ايجاد فرسودگي بيش
از حد به همراه كم آب شدن بدن (dehydration) ميكند. از اثرات ديگر اين دارو
ميتوان به تهوع،توهم،تب و لرز،تعريق، لرزش اندامها،دردهاي عضلاني و تاري ديد
اشاره نمود.
مصرف بيش از اندازه (Overdose)
استفاده مقادير بيش از حد اين دارو موجبفشارخون بالا،بيهوشي، حملات اضطرابي, تشنج
و تب ميشود. اين حالت به دليل احتمال اختلال در عملكرد قلب ميتواند مرگبار باشد.
ترک (Withdrawal)
اين دارو درصورتيكه پس از مدتي استفاده نشود ايجاد اضطراب، حالت شك و ترديد،
وافسردگي مينمايد
ال.اس.دي (LSD) چيست؟
ال.اس.دي نخستين دارويي است كه در گروه توهم زاها
قرار گرفت. اولين بار در سال 1938 توسط شيمي دان سوئيسي بنام دكترهافمن ساخته شده
اما خواص آن در سال 1943 زماني كه بصورت اتفاقي توسط دكتر هافمن مصرف شد مشخص
گرديد.
اين ماده در دهه 1960 شهرت خاصي پيدا نمود و به مرور زمان از استعمال آن توسط مردم
كاسته شد ليكن در دهه 1990 مجدداً در ميان دبيرستانيها و دانشجويان شهرت پيدا كرد
واين ماده بعنوان ابزار جنبش ضد فرهنگ در غرب مورد استفاده قرار گرفت.
استفاده پزشكي
درحال حاضر اين دارو هيچگونه استفاده پزشكي ندارد. گرچه در دهه 1950 اين دارو (
بنام Delgsid)توسط برخي روانپزشكان براي درمان احساسات سركوب شده مورد استفاده قرار
ميگرفت. سازمان سيا (CIA) نيز آزمايشات خود را بر روي انسان بصورت مخفيانه جهت
بازپرسي ا زمتهمان انجام داد. در سال 1966 استفاده از اين ماده در آمريكا بدليل
پيامدهاي بهداشتي و درماني آن ممنوع اعلام شد.
وابستگي رواني : ندارد
وابستگي جسمي: ندارد
مقاومت داروئي
اين نكتهحائز اهميت است كه به مرور زمان و با
استفاده مكرر از اين ماده ايجاد مقاومت داروئي ميكند و لذا براي ايجاد احساس اوليه
از دوزههاي بالاتري ميبايست استفاده شود.
مدت اثر
تاثيرات رواني 60-30 دقيقه پس از مصرف ماده شروع ميشود و حدوداً 12 ساعت باقي
ميماند. اوج اين تاثيرات حدوداً 5 ساعت پس از مصرف ال اسي دي ميباشد. تاثيرات
رواني اين ماده وابسته به وضعيت جسميفرد مصرف كننده ونيز محيط فيزيكي كه فرد در آن
قرار دارد ميباشد.
روشهاي سوء استعمال
اين ماده غالباً درفرم قرص و يا كاغذ خشك كن يافت ميشود كه غالباً همراه الكل و يا
آب بلعيده ميشود.
اثرات
LSD اثرات آگونيستي و آنتاگونيستي در سطح گيرندههاي سروتونيني از خود نشان ميدهد
همچنين فرضيه ديگري براين باور است كه LSD موجب افزايش فعاليت درغشاء مغزي و قسمت
جلوي مغزي (limbic Forebrain) ميشود.
مصرف بيش از اندازه (Overdose)
موجب ميدرياز, افزايش فشار خون خفيف، تپش قلب (تاكي كاردي) و ندرتاً افزايش دماي
بدن ( هيپرترمي)و از نظر رفتاري استعمال كننده ممكن است درونگرا ويا مضطرب شود.
تاثيرات نامطلوب غالباً در افراد تازه كار يا افراديكه اشتباهاً LSD مصرف نموده اند
حادث ميشود.
الكل
الكل خالص، مايعي شفاف است و معمولا داراي 96 تا 97
درجه الكل خالص است. به اين معني كه در 100 حجم آن، 97 حجم الكل و 3 حجم آب و ديگر
ناخالصي ها وجود دارد. الكل اتانول از دير زماني شناخته شده و در طبيعت تقريبا در
همه جا يافت مي شود. در بسياري از انواع تخميرها هميشه مقداري از اين الكل به وجود
مي آيد و مقدار كمي از آن نيز در آبهاي طبيعي و معدني يافت مي شود. براي تهيه الكل
از شيوه هاي تخمير مواد نشاسته اي و قندي ، يا از شيوه هاي سنتز و مصنوعي استفاده
مي كنند.
از نظر طبقه بندي فارماكولوژي، تضعيف كننده سيستم مركزي اعصاب است كه جزو آرام
بخشها و سستي زاها طبقه بندي مي شود. در پزشكي مصارف زيادي دارد ولي به علت سو
استفاده در مصرف آن، مشكلاتي را در جامعه بشري ايجاد مي كند.
الكل
از جمله اثرات الكل افزايش خواب و گشاد شدن عروق است و به عنوان منبع انرژي زا
استفاده مي شود. در دردهاي بسيار شديد مانند دردهاي سرطاني يا تخفيف اسپاسم هاي
شديد عضلاني موثر است. هم چنين به صورت بخار در ماسكهاي اكسيژن براي افرادي كه دچار
برخي ناراحتي هاي آسم، ريوي و اختلالات تنفسي هستند، استفاده مي شود. همراه با
مرفين در اعمال جراحي قلب باز و نيز در ضد عفوني و پانسمان جراحات مختلف پوست به
كار مي رود.
از نامهاي خياباني الكل مي توان Booze (مشروب خواري ، ميگساري)، Sauce (سوس، ترشي)
و Juice (عصاره، شربت) را ذكر كرد.
اثر اصلي و عمده كوتاه مدت الكل بر سيستم اعصاب مركزي است و به عنوان خواب آور يا
بي حس كننده عمل مي كند. علاوه بر آن، اثراتي در هوشياري فرد و اعمال و وظايف
دستگاه مغز و اعصاب دارد. به طور كلي اثر الكل بستگي به ميزان نوشيدن، اندازه، وزن
بدن وضعيت سلامت جسمي و روحي فرد مصرف كننده، تجربيات فرد از جمله درجه تحمل و
وابستگي، خلق و خوي و درجه خلوص نوشيدني محتوي الكل دارد.
مصرف نوشابه هاي الكلي در ابتدا موجب نوعي آرامش و رها شدن از قيودات و سرخوشي زياد
مي گردد، ولي پس از مدتي اثرات واقعي آن از جمله ناهماهنگي در حركات عضلات
(آتاكسي)، اختلال در قضاوت، آسيب اعمال حركتي و مهارتي، كندي واكنش و فعاليت دماغي
و فكري تشديد حالت تهاجمي و پرخاشگري، تلوتلو خوردن، درهم و بر هم حرف زدن، سوزش
قلب، پرحرفي، دوتا ديدن اشيا و افراد، گيج، گر گرفتگي ، كرختي و بي حسي اعضاي بدن و
افزايش ادرار مي باشد.
مصرف الكل حتي مصرف كم آن به خصوص اگر همراه با ديگر مواد اعتياد آور باشد به مهارت
رانندگي صدمه و آسيب مي رساند. پس از 8 تا 12 ساعت كه از مصرف زياد آن بگذرد،
سردرد، تهوع، لرزش و استفراغ ايجاد مي شود. مصرف خيلي زياد آن ممكن است موجب فلج
شدن فعاليتهاي مغزي و دستگاه تنفسي و در نتيجه مرگ مي گردد. به طور كلي اين اثرات
چنانچه همراه با مصرف آرام بخشها و ديگر داروهاي تضعيف كننده باشد، تشديد مي گردد.
مصرف زياد آن همراه با داروهاي ضد افسردگي از جمله بار بيتوريك ها اغلب ممكن است،
موجب مرگ فرد گردد. مصرف منظم و مستمر حداقل 4 بار نوشابه هاي الكلي در روز ممكن
است در بلند مدت و به تدريج موجب آسيب كبد، مغز، قلب، و ديگر اعضاي بدن گردد. مصرف
مداوم نوشابه هاي الكلي موجب سايروز كبدي، پانكريت و اختلالات كيسه صفرا، ناراحتي
هاي گوارشي، زخم معده و اثني عشر، گاستريت و برخي از سرطانها در دستگاه جهاز هاضمه
مي گردد. نقشهاي دستگاه عصبي از جمله نارسايي هاي اعمال هوشي، حركتي و بي ثباتي
هيجاني، كاهش ادراك حسي و سرانجام از دست دادن حافظه و فراموشي، تيرگي بينايي در
بيشتر افراد معتاد به الكل ديده مي شود. شايع ترين اختلال سيستم عصبي در الكليسم
مزمن، آسيب قرنيه و اعصاب چشم است. آسيب به مغز و ضايعات نسوج مغز، ناراحتي هاي
قلبي از جمله آريتمي و تاكيكاردي از عوارض سوء مصرف است. الكل، رگهاي كرونري قلب را
كاهش مي دهد. اين ماده در مردان موجب ضعف قواي جنسي مي گردد و قدرت باروري آنان را
كاهش مي دهد. مصرف مزمن و زياد مشروبات الكلي موجب اضطراب، عصبانيت و تند خويي،
تحريك پذيري دليريوم، ترمنس و دپرسيون سيستم اعصاب مركزي مي گرد. از هم پاشيدگي
زندگي خانوادگي، شغل و اجتماعي به طور كلي اعمال ضد اجتماعي و زوال ابعاد شخصيتي در
نتيجه ادامه مصرف مشروبات الكلي پديدار مي گردد.
الكل اتانول يكي از داروهاي اعتياد آور محسوب مي شود كه به عنوان ماده آرام بخش
براي خواص نشاط آور آن مصرف مي شود. افزايش مقدار مصرفي آن به منظور ايجاد اثر
مطلوب، ممكن است موجب ايجاد تحمل و وابستگي فيزيكي گردد. مصرف كنندگان مزمن يا
افراد معتاد به آن ممكن است به مقدار ثابت مشروب بنوشند بدون اينكه مست شوند، در
اين صورت احتمال دارد كه يك نوع وابستگي جسمي و رواني در آنان به الكل به وجود آيد
كه قطع مصرف آن، نشانه هاي ترك را به صورت تحريك پذيري زياد، تشنج، دليريوم ترمنس،
حالات بي قراري يا عصبانيت، بي خوابي، بد اشتهايي، عرق كردن و استفراغ ظاهر مي
سازد.
الكل به عنوان داروي اعتياد آور، قدرت ايجاد وابستگي جسمي و رواني را دارد.
الكل و بارداري:
استفاده از مشروبات الكلي در دوران بارداري موجب ايجاد ناراحتي هاي جدي و غير طبيعي
شدن نوزاد مي گردد. زنان بارداري كه در دوران بارداري به حد زياد مشروب مي نوشند،
ممكن است كودكان غير طبيعي با نقيصه هاي ذهني يا جسمي به دنيا آورند. در يك
آزمايشگاه – كه در اثرات الكل بر روي جنين مادران الكلي آزمايش انجام شد- مشخص
گرديد كه: نوشيدن زياد و سپس قطع مصرف الكل در دوران بارداري، اثراتي را بر جنين مي
گذارد. در 322 نوزادي كه غير طبيعي بودند، 32 درصد آنان متعلق به مادران مشروب خوار
در حد افراط بودند و 14 درصد آنان متعلق به مادران مشروب خوار در حد متعادل و 9
درصد آنان متعلق به مادراني كه ترك كرده و در حال محروميت به سر مي برند. 20 نفر از
162 نوزادي كه پس از تولد دچار سندرم قطع الكل بودند، متعلق به مادراني بودند كه در
دوران بارداري شان روزانه 300 ميلي ليتر يا بيشتر مشروبات الكلي مي نوشيده اند.
ترياك چيست و چگونه بدست مي آيد؟
ترياك به شكل ماده قهوه اي تيره رنگ به گونه دلمه شده مانند پلاستيك وجود دارد.
ترياك شيره الكالوييد داري است كه از تيغ زدن گرز خشخاش (تصوير شماره 1) و لخته شدن
شيره خشخاش نارس بدست مي آيد. تخمدان حاوي دانه هاي خشخاش، بيضي شكل است كه
گلبرگهاي صورتي رنگ دارد. وقتي اين گلبرگها رو به پژمردگي مي رود، با تيغ زدن
تخمدان نارس، عصاره شيري رنگي شروع به تراوش مي كند كه در مجاورت هوا به صورت
(دلمه) شده پس از گذشت يك شبانه روز به رنگ قهوه اي و گاهي سياه در مي آيد و به
حالت صمغي چسبيده بر جدار خارجي تخمدان باقي مي ماند كه آن را تراشيده و جمع آوري
مي كنند.
اين گياه را در انگليسي ((Papaver Somniferom)) و خشخاش را ((Poppy)) و در فارسي
كوكنار و دانه هاي خشخاش را به انگليسي ((Poppy Seeds)) و صمغ جمع آوري شده را
ترياك كه از ترياكا (Theriaca) يوناني گرفته شده و در عربي افيون، ابيون، ترياق،
درياق و در انگليسي ((Opium)) مي نامند، ابيون يا افيون نيز از ريشه يوناني اپيون
((Opion)) اقتباس شده است.
تاريخچه ترياك
بوته خشخاش از گياهان آسياي صغير بوده است. (مارسل
گرانيرد وايه) (Marcel Granin Doyeux) معاون سابق بخش كنترل مواد مخدر در سازمان
ملل متحد، متخصص و دارو شناس و نزوئلايي در اين باره گفته است كه:
(در لوحه هاي سومري متعلق به سه يا چهار هزار سال پيش از ميلاد مسيح مطالبي پيرامون
گياه ترياك نوشته شده و آن را (گياه شادي بخش) ناميده اند. متون آشوري، مصري و
يوناني در مورد استفاده ترياك در زمانهاي قديم مطالب بسياري دارند).
در كتاب اديسه هومر آمده است كه (النا) (Elena) همسر شاه (منلائو) شربتي به
(تلماكو) (Telemaco) داد. از جستجوي بي حاصل پدر غمگين بود، (مروفه) (Morfer) خداي
رويا و خيال در داستانهاي اساطيري يونان – گل خشخاش بدست مي گيرد.
هرودت، ارسطو و هيپوكرات در كتابهايشان از ترياك بسيار سخن گفته اند. زنان مصري از
شربت ترياك براي فرونشاندن خشم و تسكين غم استفاده مي كرده اند، از زمان (ارسطو) تا
(ويرژيل) شاعر رومي و ديگر نويسندگان يونان و رم همواره از خشخاش و ترياك سخن گفته
اند. صحبت از آن، در قرون وسطي نيز ادامه يافت.
برخي مطالعات نشان مي دهد، اين ماده در قرن هشتم (ميلادي) در هند رايج شده و عده اي
عقيده دارند، سابقه استفاده از آن در هند به دروازه قرن قبل از لشكر كشي اسكندر
مقدوني مي رسد.
گياه خشخاش
به نظر مي رسد اولين تركيب دارويي ترياك در قرن 16 ميلادي به دست آمد و آن را به
نام كاشف سوئيسي اش ناميدند كه دكتر پاراسلوس بود.(Claudanum Para cel si), (Dr.
Paracelsus)
يك پزشك انگليسي به نام توماس سيدنهام (Thomas Sydenham) كه افلاطون انگلستان
ناميده شده، نيز در قرن هفدهم م. داروي جديدي را با ترياك تهيه كرد.
در قرن نوزدهم م. بسياري ديگر از فرآورده هاي آن ( مورفين ، كدئين و... ) كشف
گرديد.
گيـــــاه خشخاش از ناحيــــــه آسياي صغير به يونان منتقـــــل شده، اگـــــر چه
در بعضـــي منــــابع آمــــده است كه در اروپـــــا مجـــــارها اولين ملتي هستند
كه با گياه خشخاش آشنا شده اند و گياه شناسان اين كشور، اين آشنايي را از هزار و
دويست سال قبل از ميلاد به بعد مي دانند. ولي هومر شاعر نابينا و حماسه سراي يوناني
كه احتمالا 600 سال قبل از ميلاد مي زيسته در آثار خود از گل خشخاش ياد مي كند كه
در باغهاي شهر روم كشت مي شده و چون يونانيان زمان سقراط يعني حدود چهار صد سال قبل
از ميلاد از تاثيرات طبي ترياك سخن گفته اند، مي توان گفت كه حداقل آشنايي يونانيان
با تاثيرات طبي مخدرها به چند صد سال قبل از ميلاد مسيح بر مي گردد.
گياه خشخاش
بقراط در چهار صد سال قبل از ميلاد مسيح و نئوفراست در همان تاريخ از ترياك براي
درمان اسهال و رفع درد استفاده مي كرده اند.
از نوشته هاي پاپيروس بر مي آيد كه مصري ها از زمانهاي قديم (اپيوم) استعمال مي
كرده اند و اسم (Thebaica) مشتق از شهر (Thebes) است كه در آنجا خشخاش نيز مي
كاشتند.
در ژاپن تا قرن پانزدهم ميلادي گياه خشخاش كشت نشده بود، در دايره المعارف
بريتانيكا آمده كه ترياك در قرن هفتم قبل از ميلاد مسيح در چنين كشت مي شده و به
وسيله تركها و عربها در قرون 6 و 7 به چين برده شده و تا قرن هفدهم ميلادي براي
تسكين دردها و به طور محدود مورد استفاده بوده است. در قرن هيجدم م. مصرف دارويي
ترياك در دنيا حدود 1700 تن بود.
ترياك خام (طبيعي) به صورت گلوله، چانه، قرص، قالبي، آجري و حتي به صورت پودر عرضه
مي گرديد و در قديم براي تسكين درد به طور مايع و جامد استفاده مي شده است.
در ايران، پزشكان عالي قدري مانند شيخ الرييس ابوعلي سينا (370 – 427 ه. ق) و
ابوبكر محمد بن زكرياي رازي (251- 313 ه. ق) از ترياك در مواد گوناگون بيماري ها
استفاده كرده اند و در اشعار شعرايي كه پس از اين دو دانشمند مي زيسته اند، به
موارد طبي ترياك اشاراتي شده است.
اگر چه خوردن ترياك در چيــــن معمول بود، ولي دود كردن و كشيدن ترياك از آمريكاي
شمالي به چين رسيد و رايج گرديد. بعضي از مــــردم تــــرياك را با توتون مخلوط مي
كردند، و بزودي كشيدن ترياك به حدي بين مردم گسترش يافت و عمومي شد كه حتي به
درباريان هم سرايت كرد و به عنوان يك مشكل بزرگ اجتماعي چين در آمد كه در سال 1729
م. توسط امپراطور (يانگ چينگ، 1735 – 1723 م.) ممنوع اعلام شد.
فروش و كشيدن ترياك ممنوع گرديد و موقتا به تجارت ترياك لطمه زد. با وجود اين لطمه،
كمپاني انگليسي هند شرقي به كشت ترياك در ايالت بنگال هند ادامه داده و آن را در
سال 1775 م. به وسيله (ناركي وارن هستينگ) كه از صورت يك كارمند ساده به حكمراني
كليه املاك انگليس در هند رسيده بود، در انحصار خود گرفت و او اين ماده را با نرخي
ارزان و مقدار فراوان عرضه مي كرد.
كمپاني ، خود مستقيما در چين فعاليت فروش نداشت و ترياك را به بازرگانان بزرگ و
خصوصي چين در ساحل تحويل مي داد و بازرگانان ياد شده آن را در بازارهاي چين به فروش
مي رساندند، و در ازاي فروش ترياك، طلا و نقره و گاهي هم چاي، كتان، ابريشم به
نمايندگان كمپاني تحويل مي دادند.
مقدار ترياكي كه كمپاني ياد شده در سال 1729 م. به چين داده، 200 صندوق بود كه در
سال 1767 م. به 1000 و در سال 1820 م. به 10000 و از 1830 تا 1838 م . به 40000
صندوق افزايش يافت.
در ماه مارس 1839 م. امپراطور وقت، (لين چه هسو) را كه مردي قاطع بود به كانتون
فرستاد و او پس از گفتگوهاي بي نتيجه با تجار خارجي و چيني دستور داد بيش از 20000
صندوق كه حاوي حدود يك ميليون و نيم كيلو ترياك بود، مصادره شود. صندوقها را به
ساحل بردند و (لين) شخصا در ميان ابراز احساسات مردم، آنها را آتش زد، آتشي كه 20
روز روشن بود.
به موازات انگليس ها و همراه با آنها پرتغاليها و ديگر كشورهاي غربي حتي ايالات
متحده آمريكا از تركيه و هند ترياك تهيه كرده و به تجارت آن در چين مي پرداختند.
مشكل ترياك سرانجام منجر به جنگهاي ترياك در سالهاي 42- 1839 م . و 60- 1856 م. شد.
در فاصله جنگ هاي اول و دوم، تجارت ترياك در چين از 50000 به 60000 صندوق افزايش
يافت.
در ســــال 1907. (چينگ) توانست جلوي ورود ترياك را به داخل چين بگيرد و تا سال
1917 م. ورود تــرياك از هند به چين ممنوع بود ولي چيني ها خود مبادرت به كشت خشخاش
در داخل كشورشان كردند.
با وجود ممنوعيت هـــاي فرمانروايان چين، در اوايل جنگ جهاني اول باز هم بيش از
هفتاد ميليون كيلو ترياك وارد چين شد.
گويا در سال 1937 م. حدود 4 ميليون نفر چيني به ترياك معتاد بوده اند كه نامشان ثبت
شده بود و در سال 1938 م (مائو) رهبر حزب كمونيست چين مي شود.
در دهه هاي 1940 تا 1980 م مبارزه شديد عليه اعتياد و درمانهاي اساسي و گسترده براي
معالجه اعتياد در چين جريان داشته و اين كشور تجربيات با ارزشي در اين زمينه دارد.
هم اكنون در ناحيه يونتان در جنوب غربي چين كه در مجاورت برمه، لائوس و تايلند
(مثلث طلايي) قرار دارد، كشت خشخاش براي استفاده دارويي مجاز است و همين امر موجب
بقاي اعتياد در اين ناحيه شده و ضمنا گزارش شده ترياك از اين منطقه تا حدودي به
صورت غير قانوني از بنادر چين به هنگ كنگ و غيره قاچاق مي شود.
تاريخچه ترياك در ايران
در ايران كشت ترياك در دوره سلسله صفويه براي مصرف داخلي كه در ايران گسترش سرسام
آوري داشته، تا حدي كه بعضي از پادشاهان اين سلسله هم معتاد بودند، ولي با دقت در
اشعار شعراي پيش از اين تاريخ گويا ايرانيان پيش از اين دوره هم ترياك خواري داشته
اند.
تاورنيه و شاردن كه در زمان صفويه از ايران ديدن كرده اند، مي نويسند: (خوردن ترياك
و كوكنار در ايران رايج است).
فرير (Freyer) طبيب و جراح كمپاني انگليسي هند شرقي كه در سال 1087 ه. ق از ايران
ديدن كرده، در سفر نامه خود مي نويسد: "ايرانيها هر وقت بخواهند كيفور شوند، ترياك
مصرف مي كنند" و اضافه مي نمايد: " كه معتادين مي توانند مقدار زيادي از اين ماده
مصرف كنند بدون آنكه ناراحتي پيدا نمايند و آنها حالتي شبيه به مستي پيدا مي كنند و
در بين آنان ضرب المثلي وجود دارد كه مي گويند: در كرمان از هر سه نفر چهار نفرشان
ترياكي هستند".
استعمار انگليس پس از به زانو در آوردن هند، بر آن شد كه ميان لندن و هندوستان خط
ارتباطي تلگراف برقرار كند و براي اين هدف مي بايست از ايران بهره مي گرفت.
بنابراين، موضوع را به ناصر الدين شاه گوشزد كرد و آن را عملــي ساخت و از اين رو
سيم بانان و كارگران هندي خط ارتباطي، از بزرگترين عوامل گسترش و آمــــوزش ترياك
كشي در ايران گرديدند و خراسان دروازه ترياك كشي شد، به طوري كه از سال 1230 ه. ش
پيشقراولان قاچاقچيان اين ماده مخدر در لباس دراويش هندي در خراسان و كرمان پراكنده
شدند و به ترياك كشي پرداختند.
اين سوداگران انگليسي بودند كه از يكسو به طور غير مستقيم سعي در تشويق كشت و توليد
بيشتر ترياك نموده و از سويي ديگر ترياك كشي را در سطح گسترده اي در سراسر ايران
گسترش دادند تا بتوانند سلطه خود را در كشور هاي تحت استعمار بيشتر كنند.
بنابراين همراه با رشد استعمار در جوامع در حال توسعه، كشت خشخاش و اعتياد به ترياك
نيز در روستــاهاي ايران متداول گشت و خريد و فروش آن معمول گرديد و از آنجا كه
انگليسي ها ترياك ايران را به قيمت خوبـــي مي خريدند، كشاورزان دست از كاشت گندم و
ديگر محصولات كشاورزي كشيدند و قسمت زيادي از كشتزارهاي گندم را به كشت خشخاش
اختصاص دادند، به طوري كه ترياك به صورت يكي از مهم ترين كالاهاي صادراتي ايران در
آمد.
ماژوري نومي مورخ انگليسي در اين مورد در كتاب (شرق ميانه) مي نويسد: " از 26 ولايت
ايران در 18 ولايت آن ترياك كاشته مي شود و........".
از طرفي براي كشت خشخاش كشاورزان و كارگران هنگام گرفتن شيره خشخاش از آن مي خوردند
و به آن عادت مي كردند. سرانجام در 1329 ه. ش رژيم وقت به منظور كنترل ترياك و در
واقع حفظ منابع مادي خود قرارداد "انحصار ترياك" را به تصويب مي رساند. هر چند اين
قانون ظاهرا در جهت كاهش ميزان مصرف اين ماده و مبارزه با آن وضع گرديده بودن ولي
عملا مردم را به ترياك كشي دعوت و تشويق مي نمود، زيرا در بخشي از اين قرارداد مقرر
گرديده بود كه دولت موظف است سوخته ترياك را پس از مصرف، جمع آوري كند و در ازاي هر
مثقال سوخته ترياك مبلغي هم به عنوان حق الزحمه به تحويل دهنده پرداخت نمايد. بدين
گونه ملاحظه مي گردد كه چگونه استعمار خارجي و ايادي داخلي آن در تار و پود اين ملت
رخنه مي كنند و مردم را به اسارت مواد مخدر در مي آورند.
در سالهاي جنگ جهاني دوم و پي از آن قاچاق مواد افيوني و اعتياد به آن رواج بيشتري
پيدا مي كند، تا آنكه در سال 1334 ه. ش قانون منع كشت خشخاش و جلوگيري از مصرف غير
طبي ترياك از تصويب مجلس گذشت و در سال 1348 دولت وقت، قانون منع كشت خشخاش را لغو
كرده و قانون كشت محدود خشخاش و سهميه كوپن ترياك را جايگزين آن نمود. ولي كليه
اقدامات دولت وقت، ظاهري بود و رژيم نه تنها سعي جدي در از بين بردن و حتي محدوديت
آن اعمال نمي داشت، بلكه عوامل استعمار خارجي و داخلي نيز به نوعي در گسترش اعتياد
مي كوشيدند.
آنچه قابل ذكر مي باشد اين است كه در سال 1311 ه. ش. (زمان سلطنت رضا خان) هشت شيره
كش خانه به طور رسمي در محله باغ فردوس كنوني داير بود كه نام آنها را دارالعلاج يا
شفا خانه گذاشته بودند!!
خلاصه آنكه استعمال ترياك در دوران قاجاريه، در زمان خاندان (پهلوي) گسترش يافت و
علاوه بر ترياك، مصرف هرويين نيز معمول شد كه اين ماده را در حدود سال 1960 م.
(1339 ه. ش) يك دارو ساز ايراني از آلمان به ايران آورد.
انواع ترياك
1- ترياك خام, كه عبارت از شيره خودبخود غليظ شده
گرزهاي خشخاش است كه بدون توجه به ميزان آن, جز براي بسته بندي و ارسال, دستكاري
ديگري در آن نشده باشد.
2- ترياك عمل شده (پرورده), طبق تعريف لاهه, ترياك پرورده محصولي است كه از ترياك
خام با يك رشته عمليات مخصوص حل كردن, جوشاندن, بودادن و تخمير بمنظور تبديل آن به
عصاره براي استعمال غير طبي تهيه مي شود.
3- ترياك پزشكي, ترياكي كه مقدار آن (دوز) مشخص بوده و براي مصارف درماني و پزشكي
كاربرد دارد. و در صنايع داروسازي هر كشوري آن را بصورت گرد يا دانه هاي ريز
درآورده و يا با مواد بي اثر مخلوط كرده و مورد مصرف قرار مي دهند.
مشتقات ترياك
در ترياك حدود 25 نوع آلكالوئيد وجوددارند كه 6 نوع
آن بيشتر از بقيه در ترياك يافت مي شوند كه عبارتند از : مورفين (3 تا 23درصد),
كدئين (5/0درصد), پاپاورين (1/0درصد), نارسئين(1/0درصد), ناركوتين (7درصد), تبائين
(3/0درصد).
هرچه مقدار مورفين موجود در ترياكي بيشتر باشد مي گويند آن ترياك داراي مرغوبيت
بيشتري &