گفتار درمانی و توانبخشی پایگاه اطلاع رسانی گفتار توان گستر
مدیریت سایت : سیاوش عطایی آسیب شناس گفتار و زبان همراه : 09121623463
صفحه اصلی درباره ما تماس با ما نظر سنجی تماس با شما نحوه تبلیغات در سایت مشاوره لینکهای ما
گفتار در مانی کاردرمانی فیزیو تراپی شنوایی شناسی بینایی سنجی ارتوپدی فنی
انجمنها مجلات علمی دانشگاه ها و دانشکده ها کلینیکهای تخصصی مراکز توانبخشی
مراکز تشخیصی و درمانی تجهیزات پزشکی مراکز آموزشی خصوصی
اطلاعات پزشکان تهران اطلاعات پزشکان کرج
page: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 NEXT ..
بهداشت براي همه، مداخلات ارتقايي، اجزاء مراقبتهاي بهداشتي
در بيانيه رسمي سوّمين مجمع جهاني بهداشت در سال 1977 كه به بيانيه آلماآتا معروف است اعلام گرديد كه در دهه هاي آينده هدف اجتماعي و اصلي دولتها و سازمان جهاني بهداشت بايد دستيابي همه مردم جهان در سال 2000 ميلادي به سطحي از سلامتي (سلامتي جسمي، رواني و اجتماعي) باشد كه امكان برخورداري از يك زندگي مؤثر ومولد را براي آنان فراهم آورد. در سال 1978 نيز كنفرانس مراقبتهاي اوّليه بهداشتي در آلماآتا (مركز جمهوري قزاقستان) تشكيل گرديد و روش دستيابي به بهداشت براي همه مراقبتهاي بهداشتي اوليه(Primary Health Care- PHC) معرفي شد. در ماه مي سال 1979 استراتژي جهاني بهداشت براي همه توسط سي و دوّمين اجلاس سازمان جهاني بهداشت مورد تصويب قرار گرفت و نمايندگان كشورهاي عضو پذيرفتند كه استراتژيهاي كشوري بهداشت براي همه را بر اساس مراقبتهاي اوّليه بهداشتي تدوين و به مرحله عمل درآوردند.
در سال 1981 توسط سازمان جهاني بهداشت استراتژي جهاني HFA تكميل شد (استراتژي جهاني يك چارچوب جهاني فراهم نموده كه اجراي آن توسط همه كشورهاي عضو، مناسب و براي تطابق با شرايط و نيازهاي گوناگون كشورها به اندازه كافي قابل انعطاف بوده است و به دنبال آن كشورهاي عضو، هريك استراتژي دستيابي به HFA را براي خود تنظيم نمودند).
بهداشت براي همه يك هدف واحد و محدود نيست بلكه جرياني است كه به بهبود مداوم سلامت مردم منجر ميشود. بهداشت براي همه به اين معني نيست كه در سالهاي آتي ميلادي ديگر كسي بيمار و ناتوان نخواهد بود و گروه پزشكي مراقبتهاي پزشكي را براي يكايك مردم جهان و ناخوشيهاي آنان تامين خواهند كرد بلكه بدان معناست كه بهداشت پا ميگيرد و در هر كجا كه مردم زندگي و كار ميكنند خدمات بهداشتي در اختيار آنان خواهد بود و مردم امكانات بهتري براي رشد و رسيدن به كهنسالي سالم و فعال را خواهند داشت و افراد و خانواده ها به شيوه قابل قبول و متناسب با توان و مشاركت خود به مراقبتهاي اساسي بهداشت دسترسي خواهند يافت.
· بهداشت و تندرستي حق مسلم مردم است و تامين آن يك هدف اجتماعي در سراسر جهان است
· اختلاف موجود بين وضعيت بهداشتي مردم جهان، نگراني مشترك تمام كشورهاست و بايد به شدت كاهش يابد. بنابراين پايه و اساس استراتژي بهداشت براي همه توزيع عادلانه امكانات بهداشتي در بين كشورها و در درون كشورها به ترتيبي كه به دسترسي عموم مردم به مراقبتهاي اوّليه بهداشتي و خدمات پشتيبان آن بيانجامد ميباشد
· حق و وظيفه مردم است كه به صورت فردي و گروهي در برنامه ريزي و اجراي مراقبتهاي بهداشتي خودشان نقش داشته باشند. بنابراين مشاركت فعال مردم در شكل دادن به آينده بهداشتي و اقتصادي جامعه از عوامل اساسي در تحقق استراتژيهاي بهداشت براي همه است
· دولتها در برابر بهداشت و تندرستي مردم كه با فراهم نمودن امكانات اجتماعي و بهداشتي كافي امكان پذير است مسئوليت تام دارند. بنابراين براي تامين بهداشت براي همه تنها تعهد وزارت بهداشت كافي نبوده و تعهد سياسي دولت در سطح كلّي ضرورت دارد
· بهداشت و تندرستي بايد به عنوان پايه و اساس توسعه اقتصادي و اجتماعي باشد. بنابراين تنها تلاش وزارت بهداشت در اين زمينه كافي نبوده، هماهنگي و همكاري ساير بخشها كه با توسعه اقتصادي كشور ارتباط دارند چون بخشهاي كشاورزي، دامپروري، صنعت، مسكن، آموزش و پرورش، ارتباطات، كار و امور اجتماعي و رسانه هاي گروهي نيز ضرورت كامل دارد
· همكاري فني و اقتصادي بين كشورها در توسعه و اجراي استراتژي بهداشت براي همه نقش مؤثري دارد
· اگر قرار باشد دولتها بهداشت براي همه را فراهم كنند بايد در مسايل بهداشتي، متكي به خود بارآيند ولي اين به معناي لزوم خودكفايي در بهداشت نيست زيرا براي تامين و توسعه استراتژيهاي بهداشتي و فايق آمدن بر مشكلات، همكاري و مسئوليت بين المللي امري ضروري است.
· مراقبتهاي بهداشتي درماني نه فقط به صرفه و مؤثر، بلكه بايد در حد استطاعت مردم و مورد قبول آنان باشد
· مراقبتهاي بهداشتي درماني بايد به صورت عادلانه براي تمامي مردم فراهم آيد و نه اينكه بيشترين خدمات براي درصد كمي از مردم تامين، و در مقابل گروه زيادي از حداقل مراقبتهاي بهداشتي، درماني، محروم مانند
· افراد و جوامع بايد در برنامه ريزي، اجرا و ارزشيابي برنامه هاي بهداشتي درماني مشاركت داشته و بهداشت بايد به عنوان بخشي از توسعه اقتصادي و اجتماعي تلقّي گردد
· واحدهاي ارائه كننده مراقبتهاي بهداشتي و درماني بايد خدمات پيشگيري، درماني، توانبخشي و اعتلايي را بطور ادغام يافته ارائه نمايند.
1 ـ سياست بهداشت براي همه بايد در بالاترين سطح اداري در كشورها مورد تاييد باشد. به عنوان مثال مقامات طراز اول كشور در يك بيانيه رسمي، تعهد كشور را در مقابل بهداشت براي همه اعلام نموده و امكانات به مقدار كافي و عادلانه توزيع شود. مشاركت فعال مردم در برنامه ها تامين گردد و ساختار مناسب همراه با مديريت مناسب براي توسعه بهداشت كشور فراهم شده باشد
2 ـ حداقل 5% توليد ناخالص ملي (Gross National Products - GNP) براي بهداشت صرف شود
3 ـ تدابير لازم به منظور جلب مشاركت مردم در اجراي استراتژي بهداشت براي همه اتخاذ و به مرحله اجرا درآمده باشد. به عبارتي ديگر شرايط لازم براي مطرح ساختن خواسته ها و نيازهاي واقعي مردم فراهم آمده، سياست عدم تمركز در تصميم گيري تحقق يافته و نمايندگان گروه ها و سازمانهاي مختلف چون سازمان زنان، گروه هاي صنفي و غيره در برنامه هاي بهداشتي مشاركت داشته باشند
4 ـ درصد قابل قبولي از بودجه بهداشتي كشور به مصرف خدمات بهداشتي محلي برسد. بدين معني كه به منظور ارائه مراقبتها در اوّلين سطح تماس با جامعه (خانه بهداشت، مراكز بهداشت شهرستان، مراكز بهداشتي درماني روستايي و شهري) مورد استفاده قرار گيرد
5 ـ توزيع عادلانه منابع و امكانات بهداشتي براي مناطق شهري و روستايي انجام گرفته باشد
6 ـ استراتژي بهداشت براي همه براي كشور تنظيم، تدوين و انتشار يافته و امكانات لازم براي اجراي برنامه فراهم شده باشد
7 ـ آحاد جامعه به مراقبتهاي بهداشتي اوّليه شامل موارد زير دسترسي داشته باشند :
· آب سالم در منزل يا در فاصله اي كه با 15 دقيقه راهپيمايي دسترسي به آن حاصل آيد
· ايمن سازي كودكان برعليه شش بيماري واگير دوران كودكي (ديفتري، كزاز، سياه سرفه، سرخك، فلج اطفال و سل)
· مراقبت بهداشتي درماني در محل شامل دسترسي به حداقل 20 قلم داروي اساسي با يك ساعت پياده روي يا استفاده از وسيله نقليه
· وجود كاركنان تعليم ديده براي مراقبت از حاملگي، زايمان و مراقبت از اطفال تا حداقل يكسالگي
8 ـ وضعيت تغذيه كودكان كه با معيارهاي زير سنجيده ميشود :
· حداقل 90 درصد نوزادان وزني بالاي 2500 گرم در هنگام تولد داشته باشند
· حداقل 90 درصد كودكان از وزن مناسب براي سن برخوردار باشند
9 ـ كاهش مرگ و مير كودكان زير يكسال به كمتر از 50 در هزار
10 ـ افزايش اميد به زندگي در بدو تولد به بيش از 60 سال
11 ـ رسانيدن ميزان باسوادي براي زنان و مردان به بيش از 70 درصد كل افراد جامعه
12 ـ افزايش سرانه افراد جامعه از توليد ناخالص ملي به بيش از 500 دلار در سال.
مراقبتهاي بهداشتي اوليه مراقبتهاي بهداشتي اساسي ميباشد كه توسط نظام بهداشتي با يك روش عملي و علمي قابل قبول از نظر روشها و تكنولوژي، قابل تحمل از نظر هزينه ها (براي جامعه و كشور) و با مشاركت كامل مردم و روحيه خود اتكايي به افراد و خانواده ها در سطح جامعه ارائه ميگردد.
مراقبتهاي بهداشتي اوليه مراقبتهاي اصلي در زمينه بهداشت است كه بايد براي همه افراد و خانواده هاي جامعه قابل دسترس باشد. اين خدمات بخش اساسي نظام بهداشتي و توسعه اقتصادي اجتماعي كشور است. مراقبتهاي بهداشتي اوليه اولين سطح تماس فرد، خانواده و جامعه با نظام بهداشتي كشور بوده و خدمات را تا حد ممكن به جايي كه مردم در آن كار و زندگي ميكنند ميبرد.
هدف از ارائه اين مراقبتها حفظ، نگهداري وارتقاء سطح سلامت افراد جامعه است و امروزه بر اين نكته تاكيد ميشود كه خدمات بهداشتي بايد طيف كامل خدمات پيشگيري، درماني و بازتواني را پوشش دهد. براي مراقبتهاي بهداشتي اوليه وجوه فلسفي و استراتژيك به شرح زير در نظر گرفته شده است :
· بهداشت در تعريف، جامعيتي را در بر ميگيرد كه علاوه بر مراقبتهاي بهداشتي درماني، آميختگي و هماهنگي بخش اعظم اقتصادي ـ اجتماعي جامعه يعني كشاورزي و دامپروري، نيرو، مسكن، كار، آموزش، ارتباطات و … را شامل ميشود.
· متكي بر مشاركت مردم است و ميخواهد نيازهاي اساسي بهداشت را به تقاضا و طلب جامعه تبديل كند.
· متضمن توزيع عادلانه منابع اجتماعي بين طبقات مردم بويژه طبقات محروم جامعه است، چون ميخواهد امكانات بهداشتي را تا حد ممكن به محل كار و زندگي مردم نزديك كند.
· سلامتي را به عنوان محور توسعه شناخته كه همواره بايد از اولويت در سرمايه گذاريهاي توسعه كلي جامعه برخوردار باشد
· عرضه مراقبتهاي اوليه بهداشتي در اولين سطح تماس جامعه با نظام بهداشتي كشور به صورت خدماتي هماهنگ و تلفيق يافته آغاز ميشود و جامعيت خود را در سطوح بعدي تكامل ميبخشد
· مشاركت مردم را در كليه مراحل برنامه ريزي، اجرا و نظارت طلب ميكند
· با سطح بندي خدمات و از طريق نظام ارجاع و همچنين بكارگيري تكنولوژي مناسب و متناسب با سنتها و امكانات محلي باعث ميشود كه اين خدمات با كمترين بهايي كه جوامع و دولتها قادر به پرداخت آن هستند در دسترس همگان قرار گيرد
· براي وصول به هدفهاي خود نيازمند نظام بهداشتي مناسبي است كه تامين اين هدفها را ممكن سازد. چنين نظامي بايد با انجام پژوهشهاي كاربردي به اصلاح خويش بپردازد و تغييرات ضروري را براي هر مرحله پذيرا باشد.
1 ـ اصل هماهنگي بخشهاي توسعه اقتصادي ـ اجتماعي (inter-sectoral Approach) : بهداشت به صورت مجرد وجود ندارد و تحت تاثير تركيبي از عوامل محيطي، اجتماعي و اقتصادي است كه به صورت تنگاتنگ با يكديگر در ارتباطند. بنابراين بخشهاي مختلف جامعه كه بر سلامت افراد تاثير دارند بايد تلاشي هماهنگ داشته باشند.
2 ـ مشاركت مردم واتكاء به خود (Community Participation) : بدون همكاري و علاقه مردم به تامين و توسعه خدمات هيچگونه موفقيتي براي آن پيش بيني نميشود اين به عنوان« بهداشت به وسيله مردم» و « قرار دادن سلامت مردم در دست خود آنها» توصيف شده است. بدين ترتيب بهداشت پديده اي خودجوش است كه بايد انگيزه برخورداري از آن در مردم ايجاد گردد و علاوه بر بخش بهداشت، جامعه بايد درگير مراقبت از خود شود. بعلاوه جوامع بايد در موارد زير مشاركت داشته باشند :
· ايجاد و نگهداري محيط بهداشتي
· ابقاء فعاليتهاي بهداشتي پيشگيري و ارتقايي
· ارائه اطلاعات مربوط به خواستها و نيازها به مسئولين سطح بالا
· به انجام رسانيدن اولويتهاي مراقبتهاي بهداشتي و اداره بيمارستانها و كلينيكها.
3 ـ روشهاي مناسب (Appropriate Methods) : نه تنها در مراقبتهاي بهداشتي اوليه بلكه در تمامي سطوح ارائه خدمات بهداشتي درماني بايد از روش، ابزار، پرسنل، دارو، مواد و حتي سيستم اداري مناسب و منطبق با شرايط جامعه استفاده شود. در ارائه خدمات به مردم بايد از روشهايي استفاده شود كه با فرهنگ جامعه مطابقت داشته و از ابزار و پرسنلي استفاده گردد كه با شرايط كار همآهنگ هستند. بنابراين فن آوري مناسب تركيبي است كه هم نيازهاي مراقبت ـ بهداشتي و هم بافت اقتصادي ـ اجتماعي كشور را در نظر بگيرد. اين موضوع شامل در نظر داشتن ملاحظات زير است :
· هزينه (هم هزينه هاي سرمايه اي و هم هزينه هاي جاري)
· كارآيي و كارسازي فنآوري براي مقابله با مشكلات بهداشتي
· قابل پذيرش بودن رويكرد هم براي جامعه هدف و هم از نظر ارائه كنندگان خدمات بهداشتي
· قابل تحمل بودن رويكرد از جمله ظرفيت نگهداري تجهيزات
بعلاوه ارائه دهندگان خدمات در سطوح مختلف براي استفاده از مناسب ترين و هزينه اثربخش ترين روشها و ابزار بايد آموزش لازم را ديده باشند.
4 ـ عدالت (برابري) (Equity) : منابع بهداشتي و خدمات مربوط به آن بايد به صورت برابر در اختيار همه افراد جامعه قرار گيرد و مردم با نيازهاي يكسان بايد دسترسي برابر به مراقبتهاي بهداشتي داشته باشند. براي اطمينان از دسترسي برابر بايد توزيع و پوشش مراقبتهاي اوليه بهداشتي در مناطقي بيشتر باشد كه بيشترين نيازها وجود دارد.
5 ـ جامعيت خدمات : مراقبتهاي بهداشتي اوليه يك رويكرد جامع براساس مداخلات زير است :
· مداخلات ارتقايي : برخورد مراقبتهاي بهداشتي اوليه در سطح جامعه با علل اساسي است كه بر سلامت تاثير ميگذارد
· مداخلات پيشگيري كننده : اين مداخلات كاهش دهنده بروز بيماريها يا برخورد سريع با عللي است كه براي فرد ايجاد مشكل نموده است